Schingen

Schingen (officieel Fries: Skingen) is een klein, karakteristiek terpdorp in de gemeente Waadhoeke (provincie Friesland). 

Het dorp ligt ten noorden van de A31, tussen Dronrijp en Peins, aan de Schingervaart. 

Schingen is ontstaan rond het begin van de jaartelling op een natuurlijke hoogte (oeverwal) nabij de voormalige Middelzee, die later is uitgebouwd tot een terp. 

In de omgeving zijn archeologische vondsten uit de Romeinse tijd gedaan. 

Blikvanger is de Stevenskerk, een neoclassicistische kerk uit 1877 die een veel oudere middeleeuwse voorganger verving. 

Vroeger stonden er in de omgeving ook adellijke staten, zoals Wobbema en Blaauwhus. 

Schingen deelt veel voorzieningen en trekt intensief op in het sociaal-culturele leven met het naburige dorps- en tweelingdorp Slappeterp (waarmee het onder andere een gezamenlijk dorpshuis deelt).

https://fieggentrio.blogspot.com/

https://5-five-5.blogspot.com/

Waaxens (Littenseradeel)

Waaxens is een klein, authentiek terpdorp in de provincie Friesland, gelegen ten noordoosten van Bolsward en ten zuiden van de Lathumervaart. 

Het telt ongeveer 80 inwoners. 

Het dorp vormt al langere tijd een nauwe eenheid met het naburige Lollum. 

Veel voorzieningen, zoals het dorpshuis (De Nije Haven), de kaatsvereniging en de biljartvereniging, worden en werden samen gedeeld. 

Het dorp is ontstaan op een terp, maar bleef door een aanvankelijk slechte bereikbaarheid over land en water altijd kleinschalig. 

Vroeger viel Waaxens onder de gemeente Hennaarderadeel, die in 1984 opging in de fusiegemeente Littenseradeel. 

Sinds de gemeentelijke herindeling van 2018 behoort het dorp tot de gemeente Súdwest-Fryslân.

Bezienswaardigheid: Het enige rijksmonument van het dorp is de eenbeukige Hervormde kerk (13e eeuw) met een halfronde koorsluiting, gelegen op de deels vergraven terp.

https://fieggentrio.blogspot.com/

https://5-five-5.blogspot.com/

Hartwerd

Hartwerd (Fries: Hartwert) is een klein terpdorp in de gemeente Súdwest-Fryslân, provincie Friesland, ten oosten van Bolsward. 

Ontstaan op een terp. 

In de middeleeuwen (tot 1322) vonden hier de landdagen van Westergo plaats. 

Vroeger lag hier het invloedrijke cisterciënzerklooster Bloemkamp (Oldeclooster), dat in de 16e eeuw een roerige geschiedenis kende (waaronder een belegering door anabaptisten in 1535). 

Nadat de middeleeuwse kerk en toren in de 18e en 19e eeuw werden afgebroken, werd een unieke, omtimmerde klokkenstoel (een zogenaamd klokhuis) gebouwd. 

Vlak bij het dorp staat de Oegekloostermolen, een rijksmonumentale spinnenkopmolen uit de 19e eeuw. 

Het dorp beschikt over een dorpshuis (It Terphûs) en een actieve kaats- en toneelvereniging.

https://fieggentrio.blogspot.com/

https://5-five-5.blogspot.com/

Haskerdijken

Haskerdijken (Fries: Haskerdiken) is een ter aarde en water verbonden dorp in de provincie Friesland, gemeente Heerenveen. 

Het dorp ligt ten noordwesten van Heerenveen, ingeklemd tussen de Rijksweg (A32) en de Heeresloot. 

Samen met het aangrenzende Nieuwebrug vormt het een tweelingdorp. 

Haskerdijken is ontstaan rond 1231 na de stichting van het klooster Hasker Convent. 

De monniken ontgonnen het omliggende 'haskeland' (veenland met struikgewas) en legden ter bescherming dijken aan, waaraan het dorp zijn naam te danken heeft. 

In latere eeuwen groeide de plaats uit tot een echt veendorp, waar turfwinning de belangrijkste bron van inkomsten was. 

Op de plek van het vroegere klooster staat tegenwoordig het kenmerkende kerkje 'de Kapelle' (gebouwd in 1818). 

Onder het dorp vallen ook de buurtschappen Sythuizen en (deels) Spitsendijk. 

Het kleine dorp kent een actief verenigingsleven, waaronder de in 1919 opgerichte sportvereniging S.V. S.I.M. (Samenspel is Macht).

https://fieggentrio.blogspot.com/

https://5-five-5.blogspot.com/

Beers

Beers (officieel in het Fries: Bears) is een klein en karakteristiek terpdorp in de Friese gemeente Leeuwarden (in de regio de Greidhoek). 

Het dorp ligt ten zuidwesten van Leeuwarden, tussen de dorpen Jellum en Jorwerd. 

Het is een rustig terpdorp dat midden in het open Friese weilandschap ligt. 

Beers staat vooral bekend om de historische Uniastate. 

De oorspronkelijke adellijke state werd in de 18e eeuw afgebroken, maar de 17e-eeuwse stinspoort (uit 1616) is bewaard gebleven. 

In 1998 is de verdwenen state op een unieke manier gereconstrueerd met een transparante stalen constructie. 

Hierdoor lijkt het net een 'luchtspiegeling' in het landschap, inclusief een 16 meter hoge uitkijktoren. 

Naast de state staat de 13e-eeuwse Mariakerk. 

Deze kerk dient tegenwoordig tevens als bezoekerscentrum en ontvangstpunt voor informatie over de Uniastate en de lokale geschiedenis. 

Beers deelt veel voorzieningen en verenigingen (zoals de kaats- en toneelvereniging) met het naburige Jellum. 

Het gezamenlijke dorpshuis, d'Ald Skoalle, is gevestigd in een voormalige school uit 1865.

https://fieggentrio.blogspot.com/

https://5-five-5.blogspot.com/

Haskerhorne

Haskerhorne (Fries: Haskerhoarne of De Hoarne) is een klein dorp in de gemeente De Fryske Marren, provincie Friesland. 

Het ligt ten zuiden van de A7, tussen Joure en Oudehaske. 

Het is ontstaan als streekdorp rond 1200; de naam verwijst naar een hoek of bocht bij Oudehaske.

Samen met onder meer Oudehaske en Nijehaske vormde het vroeger de Haskervijfga. 

Het is vooral een rustig lintdorp in veenweidegebied, met zuidelijk zandgrond en de Haulsterbossen. 

Er is een 18e-eeuwse kerk (rijksmonument) en een oorlogsmonument in het bos, herinnerend aan geallieerde wapendroppings in 1944-1945. 

Voorzieningen zijn beperkt; bewoners zijn vooral op Joure gericht.

https://fieggentrio.blogspot.com/

https://5-five-5.blogspot.com/

Haule

Haule (Fries/Stellingwerfs: De Haule) is een klein lintdorp in de gemeente Ooststellingwerf, oostelijk Friesland. 

Het ligt tussen Oosterwolde en Haulerwijk. 

Het ontstond als agrarische nederzetting op een zandrug te midden van veen en heide. 

De naam werd in 1408 voor het eerst genoemd (Die Hauwele) en verwijst waarschijnlijk naar hoger gelegen land (“hoofd”). 

Tot de 16e eeuw leefden er nog wolven in de omgeving. 

De kerk dateert oorspronkelijk uit 1328; de huidige kerk is van 1854. 

Haulerwijk groeide later vanuit de vervening (vanaf 1756) en werd in 1880 zelfstandig. 

Rond Haule liggen natuurgebieden zoals het Blauwe Bos en de Haulerpolder. 

Het is een rustig, groen boerendorp met school, dorpshuis en café. 

De oude spotnaam van de inwoners is “Koalrapen”.

https://fieggentrio.blogspot.com/

https://5-five-5.blogspot.com/

Haulerwijk

Haulerwijk (Fries: Haulerwyk, Stellingwerfs: Haulerwiek) is een dorp in de gemeente Ooststellingwerf, in het oosten van Friesland, tegen de grens met Drenthe en nabij Groningen. 

Het ontstond in 1756 als veenkolonie van de Drachtster Compagnie, toen de Haulerwijkstervaart werd gegraven voor de turfwinning. 

De naam betekent letterlijk “wijk/kanaal van Haule”. 

Het was lange tijd een langgerekt streekdorp langs de vaart. 

In 1880 werd het zelfstandig (daarvoor hoorde het bij Haule); Beneden-Haulerwijk werd in 1954 het aparte dorp Waskemeer. 

Kenmerkend is het Friese karakter (meer Fries dan Stellingwerfs) en de ligging in een voormalig hoogveengebied. 

In de buurt ligt het Blauwe Bos. 

Het dorp heeft een bedrijventerrein, middenstand, kerken, een verwarmd openluchtbad en een skeelerbaan.

https://fieggentrio.blogspot.com/

https://5-five-5.blogspot.com/

Beetgum

Beetgum (Fries: Bitgum) is een klein terpdorp in de gemeente Waadhoeke in Friesland, tussen Beetgumermolen en Berlikum. 

Het ontstond op een terp langs een kwelderwal, vlak bij de voormalige Middelzee. 

De naam komt al in 1275 voor als Betingum en verwijst waarschijnlijk naar de woonplaats van een familie (Badinga/Berhtinga). 

In 1888 werd er een Romeinse votiefsteen voor de godin Hludana gevonden. 

Het dorp heeft een statig karakter met de Sint-Martinuskerk (grafkelder van een adellijke familie). 

Tot 1879 stond er het slot Groot-Terhorne/Martena-State. 

Samen met Beetgumermolen en Engelum deelt het voorzieningen. 

Langs het dorp loopt de N383; in de buurt ligt een kassengebied. 

Bekendheid kreeg Beetgum ook door de Hogerhuis-zaak (1895), een beruchte inbraakzaak die landelijk speelde.

https://fieggentrio.blogspot.com/

https://5-five-5.blogspot.com/

Beetgumermolen

Beetgumermolen (Fries: Bitgummole) is een dorp in de gemeente Waadhoeke, provincie Friesland, gelegen tussen Beetgum en Leeuwarden. 

Het is ontstaan in de 16e eeuw bij een korenmolen (gebouwd door bewoners van de stins Groot Terhorne bij de voormalige zeedijk). 

De naam komt voor het eerst voor in 1622 als “Beetgumer Meulen”. 

De molen brandde in 1862 af en is niet herbouwd. 

Tot 1963 was het een buurtschap van Beetgum; daarna kreeg het dorpsstatus. 

Het vormt samen met Beetgum en Engelum een gemeenschap met gedeelde voorzieningen. 

Langs het dorp loopt de Beetgumervaart. 

De gereformeerde (nu PKN) “Moletsjerke” uit 1925 is een opvallend gebouw en rijksmonument.

https://fieggentrio.blogspot.com/

https://5-five-5.blogspot.com/